శరీర ధర్మానికి, అహంకారానికి మధ్య ఉన్న భయంకరమైన గందరగోళం. అసలు "నేను" అంటే ఏంటి? ఎవరు?

సాధారణంగా ఒక మనిషి ఎప్పుడైతే ఆధ్యాత్మికతను లేదా philosophy ని కేవలం పైపైన చదివి, తన comfort zoneను సమర్థించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాడో.. అప్పుడు కొన్ని విచిత్రమైన, అత్యంత ప్రమాదకరమైన వాదనలు పుట్టుకొస్తాయి. "శరీరంలోని ప్రతి కణానికి అహం ఉంది, ప్రాణం పోసుకోవడానికి అహం కావాలి, లారీ వస్తుంటే పక్కకు తప్పుకోవడానికి అహం కావాలి" అని చెప్పడం.. ప్రకృతి (Nature) కి, అహంకారానికి (Psychological Ego) మధ్య ఉన్న కనీస వ్యత్యాసాన్ని అర్థం చేసుకోకపోవడం వల్ల వచ్చే అజ్ఞానమే ఇది.

ఈ వాదనలు వినడానికి చాలా logical గా, భలే ఉన్నాయే అనిపిస్తాయి. కానీ, ఈ వాదనల అట్టడుగున ఉన్నది కేవలం ఒకే ఒక ఉద్దేశ్యం: "నా అహంకారాన్ని నేను వదులుకోలేను, కాబట్టి నా అహాన్ని సమర్థించుకోవడానికి జీవశాస్త్రాన్ని (Biology) వాడుకుంటాను" అనే ఒక ముసుగు. ఈ వాదనల్లో ఉన్న పగుళ్లను, భ్రమలను, Scientific and philosophical logic తో ఇప్పుడు బద్దలు కొడదాం.

1. కణాలకి, చెట్లకి ఉన్నది 'అహం' కాదు, 'కార్యక్రమం' (The Fallacy of Anthropomorphizing Biology)

వాదన: చెట్టు భూమి నుంచి నీరు తీసుకోవడం, శుక్ర కణం అండం వైపు వెళ్లడం, దేహంలోని ప్రతి కణం జీవించడానికి పోరాడటం.. ఇదంతా అహమే కదా?

వాస్తవం: ఒక రసాయన ప్రక్రియను (Chemical process), అహంకారంతో (Ego) పోల్చడం కంటే అసంబద్ధమైన ఆలోచన ఇంకోటి లేదు. ఒక అయస్కాంతం (Magnet) ఇనుమును ఆకర్షించినప్పుడు, ఆ అయస్కాంతానికి "నేను ఇనుమును లాక్కుంటున్నాను" అనే అహంకారం ఉంటుందా? లేదు. అది భౌతిక ధర్మం (Law of Physics).

అలాగే, ఒక శుక్రకణం (Sperm) అండం వైపు ఈదుకుంటూ వెళ్లడాన్ని జీవశాస్త్రంలో Chemotaxis (రసాయనాల ఆకర్షణ వల్ల జరిగే కదలిక) అంటారు. అక్కడ "నేను" లేదు. "నేను first వెళ్లాలి" అనే పోటీతత్వం, EGO ఆ కణానికి లేదు. అది DNA లో రాయబడిన ఒక Blind Algortihm. ఒక Robot కి అడ్డంకులు దాటుకుంటూ వెళ్లమని program చేస్తే, ఆ Robot కి Ego ఉన్నట్టా? చెట్టు కిరణజన్య సంయోగక్రియ (Photosynthesis) చేయడం, వేర్లు నీటిని పీల్చుకోవడం అనేది ప్రకృతి ధర్మం. అక్కడ "నేను" అనే అస్తిత్వం (Psychological Identity) సున్నా.

కణాలకు అహం ఉందని చెప్పడం.. ఒక రాయి కింద పడుతుంటే దానికి "నేను కింద పడుతున్నాను" అనే Ego ఉందని చెప్పడం లాంటిదే. పకృతి తన పనులను తాను చేసుకుపోతుంది. దానికి "నేను" అనే ఒక Center అవసరం లేదు.

2. ఎదురుగా లారీ వస్తే తప్పుకునేది అహంకారమా? (The Autonomic Nervous System vs. Ego) 

వాదన: లారీ ఎదురొచ్చినప్పుడు తప్పుకుంటాం కదా.. అది "నేను ఉన్నాను" అన్న భావన వల్లే కదా Action జరిగింది?

వాస్తవం: మీరు ఇక్కడే పూర్తిగా పప్పులో కాలేశారు. లారీ ఎదురుగా వస్తున్నప్పుడు, మీరు రెప్పపాటులో తప్పుకోవడానికి కారణం అహం కాదు, మీ శరీరంలోని Autonomic Nervous System (ANS) మరియు మెదడులోని Amygdala ట్రిగ్గర్ చేసే Fight-or-Flight Response.

లారీ మీదకు వస్తున్న ఆ భయంకరమైన క్షణంలో, మీరు గమనిస్తే.. అక్కడ మీ ఆలోచన శూన్యం అవుతుంది. "నేను ఒక డాక్టర్ ని", "నాకు ఒక family ఉంది", "నేను బతకాలి" అనే ఆలోచనలకి అక్కడ టైమ్ ఉండదు. శరీరం automatic గా ఒక యంత్రంలా స్పందించి పక్కకు దూకేస్తుంది. అక్కడ Action ఉంది, కానీ Actor (అహం) లేడు. ఆ Action లో ఉన్నది అపారమైన Intelligence.

అహం ఎప్పుడు వస్తుందో తెలుసా? మీరు పక్కకు దూకేసి, ప్రాణాలు దక్కించుకున్న ఒక ఐదు సెకన్ల తర్వాత, మీ మైండ్ లో ఒక ఆలోచన వస్తుంది: "హమ్మయ్య, నేను బతికిపోయాను. నా timing ఎంత బాగుంది" అని. అప్పటిదాకా జరిగిన ప్రకృతి ప్రక్రియను, తన ఖాతాలో వేసుకునే ఒక దొంగ పేరే "అహంకారం". పని చేసేది శరీరం, programming చేసింది ప్రకృతి, కానీ క్రెడిట్ కొట్టేసేది మాత్రం అహం. కాబట్టి లారీ వస్తే తప్పుకోవడానికి అహం ఏమాత్రం అవసరం లేదు. దానికి సరైన కంటిచూపు, స్పందించే నాడీవ్యవస్థ ఉంటే చాలు.

3. జంతువులకి అహం ఉందా? (Instinct vs. Ego)

వాదన: జంతువులు గూడు కట్టుకుంటాయి, వేరే జంతువు వస్తే బెదిరిస్తాయి.. కాబట్టి వాటికి అహం ఉన్నట్టే కదా?

వాస్తవం: జంతువులకు ఉన్నది Survival Instinct (మనుగడ కోసం సహజ ప్రవృత్తి), అహం కాదు. ఈ రెండింటికీ నక్కకి, నాగలోకానికి ఉన్నంత తేడా ఉంది.

ఒక కుక్క తన ఏరియాలోకి వేరే కుక్క వస్తే అరుస్తుంది. ఎందుకు? తన ఆహారం, తన సామ్రాజ్యం భద్రంగా ఉండాలని ప్రకృతి దానికి పెట్టిన ఒక Algorithm అది.

కానీ, అదే కుక్కను మీరు కర్రతో కొడితే, ఆ క్షణంలో అది అరుస్తుంది, లేదా పారిపోతుంది. అంతేకాని, ఆ కుక్క పది రోజుల తర్వాత కూడా ఒక చెట్టు కింద కూర్చొని.. "నన్ను ఆ రోడ్డు మీద అంతమంది ముందు అలా అవమానించి కొట్టాడు.. నా పరువు ఏం కావాలి? నేను వాడి మీద పగ తీర్చుకోవాలి" అని ఏడవదు.

మనిషి మాత్రమే అలా ఏడుస్తాడు. ఎందుకంటే, జంతువుకి భౌతికమైన గాయం మాత్రమే తెలుసు. మనిషికి మానసికమైన గాయం (Psychological hurt) తెలుసు. ఆ మానసిక అస్తిత్వమే అహం. "నేను", "నా image", "నా పరువు", "నా గుర్తింపు" – ఇవి జంతువులకి లేవు. కాబట్టి పక్షులు పిల్లలకి ఆహారం పెట్టడం అనేది సహజ ధర్మం, అందులో అహంకారానికి చోటు లేదు.

4. నిద్రను గుర్తించడానికి అహం కావాలా? (The Observer vs. The False Center)

వాదన: అహం ఉంది కాబట్టే నిద్రపోతున్నది, మేల్కొన్నది నీకు తెలుస్తుంది.

వాస్తవం: ఇక్కడ మీరు Consciousness (స్పృహ/సాక్షి) కి, Ego (అహం/మనసు) కి మధ్య ఉన్న తేడాను కన్ఫ్యూజ్ అవుతున్నారు.

నిద్రలో మీరు గాఢనిద్రలో (Deep Sleep) ఉన్నప్పుడు, అక్కడ "నేను" అనే భావన ఏమాత్రం ఉండదు. మీ పేరు, మీ ఊరు, మీ అప్పులు, మీ ఆస్తులు, మీ ఆశయాలు అన్నీ మాయమైపోతాయి. అక్కడ అహం పూర్తిగా సున్నా అయిపోతుంది. మరి ఉదయం లేవగానే "నేను రాత్రి చాలా ప్రశాంతంగా నిద్రపోయాను" అని మీకు ఎలా తెలుస్తోంది? అహం అక్కడ లేదు కదా!

అలా తెలుసుకుంటున్న ఆ నేపథ్యమే (Background Awareness) స్పృహ. దానికి "నేను" అవసరం లేదు. అహం అనేది స్పృహలో కదులుతున్న ఒక చిన్న మబ్బు లాంటిది మాత్రమే. ఆకాశం నిద్రపోదు, మేల్కోదు.. అది కేవలం ఉంటుంది. మబ్బులకు (Ego) పగలు, రాత్రి ఉంటాయి. నిద్రను గమనించేది మీ అహం కాదు, మీలో ఉన్న మౌలికమైన ఎరుక (Pure Awareness).

5. అహం సున్నా అయితే మనిషి ఉండడా? (The Buddha State)

వాదన: అహం అనేది పూర్తిగా శూన్యం అయినప్పుడు మనిషి ఉనికిలో ఉండడు. బుద్ధుడు పూర్తి అహం తొలగించుకోలేదు.

వాస్తవం: ఇది కేవలం ఒక అహంకారికి ఉండే అతిపెద్ద భయం. "నేను నా అహాన్ని వదిలేస్తే, నేను చచ్చిపోతానేమో" అన్న భయంతోటే అహంకారం ఇలాంటి వాదనలు సృష్టిస్తుంది.

అహం (False Self) చనిపోతే, దేహం (Physical Body) ఎందుకు చనిపోతుంది? ఒక Computer లో Virus ని తీసేస్తే, Computer పేలిపోతుందా? ఇంకా అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది! మీ మైండ్ కి పట్టిన ఒక virus పేరు అహంకారం. ఎప్పుడైతే ఆ Virus తొలగిపోతుందో, అప్పుడు దేహానికి ఎలాంటి ముప్పు రాదు, పైగా అది తన సహజత్వాన్ని పొందుతుంది.

బుద్ధుడు ఏం చేశాడు? తనలో ఈ "నేను వేరు, ఈ విశ్వం వేరు" అనే భ్రమను (Illusion of Separation) మాత్రమే తొలగించాడు. అహం తొలగిపోయిన తర్వాత కూడా బుద్ధుడు 40 ఏళ్ల పాటు జీవించాడు, నడిచాడు, తిన్నాడు, నవ్వాడు, మాట్లాడాడు. ఇవన్నీ ఎలా జరిగాయి? ప్రకృతి తన పని తాను చేసుకుపోతుంది. కాకపోతే, ఆ పనుల వెనుక "నాకు ఇది కావాలి, నా image ఇది, నేను గొప్పోడ్ని" అనే స్వార్థం లేదు. ఒక ఖాళీ వేణువులోంచి గాలి వెళ్తే సంగీతం ఎలా వస్తుందో, బుద్ధుడి దేహం అలా పనిచేసింది. అడ్డుపడే "నేను" లేదు కాబట్టి, యాక్షన్ మరింత స్పష్టంగా (Clarity) జరిగింది.

అసలు అహం అంటే ఏంటి? (The Ruthless Truth)

శరీరానికి ఆకలి వేస్తే అది జీవక్రియ (Biology). కానీ "నేను ఫలానా Branded Restaurant లోనే తినాలి, పక్కనోడి కంటే ఖరీదైన కారులోనే తిరగాలి, నా ఆలోచనలనే అందరూ గొప్పగా గౌరవించాలి" అని మనసు ఆడే నాటకం ఉంది చూశారా.. దానికి పేరు అహంకారం.

శరీరం భౌతికంగా చచ్చిపోతానేమో అని భయపడితే అది Survival Instinct.

కానీ, సమాజంలో నా గుర్తింపు చచ్చిపోతుందేమో, నా పేరు పది మందికి తెలియకుండా పోతుందేమో, నా ఆలోచనలను ఎవడైనా విమర్శిస్తే నా image దెబ్బతింటుందేమో అని లోపల పడే ఒక భయంకరమైన అభద్రతాభావం (Insecurity) ఉంది చూశారా.. దానికి పేరు అహంకారం.

దయచేసి జీవశాస్త్రాన్ని, జంతువుల సహజ ధర్మాలను తీసుకొచ్చి మీ అహంకారాన్ని justify చేసుకోకండి. అహంకారం అనేది ప్రకృతి ఇచ్చింది కాదు, సమాజం, వాతావరణం, మీ గతం ద్వారా మీరు పోగుచేసుకున్న ఒక మానసిక భారం (Psychological Baggage).

అహం ఉంటేనే intelligence వస్తుంది అనుకోవడం ఓ పెద్ద భ్రమ. అహం అనేది intelligence కు శత్రువు. అహం ఉన్నచోట భయం ఉంటుంది, ఎక్కడ భయం ఉంటుందో అక్కడ పక్షపాతం (Bias) ఉంటుంది, పక్షపాతం ఉన్నచోట క్లారిటీ (Clarity) ఎలా వస్తుంది? అహం పూర్తిగా శూన్యమైనప్పుడు మాత్రమే, మనిషి తన పరిమితులను దాటి ఆ విశ్వపు అనంతమైన స్పృహలో ఏకమవుతాడు. అప్పుడు జరిగేదే అసలైన Action.

సత్యాన్ని సూటిగా చూడండి. ముసుగులు వేసి సమర్థించుకోవడం ఆపండి. ఎందుకంటే, సత్యానికి మీ అహంకారం సృష్టించే Logics అవసరం లేదు.

-PRATIKULA VEDAM