వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులని చూస్తే మీకెందుకు విసుగు వస్తుందో తెలుసా?

"తల్లిదండ్రులను దేవుళ్ళలా చూసుకోండి", "వాళ్ళు మిమ్మల్ని చిన్నప్పుడు ఎలా చూసుకున్నారో, మీరు కూడా ఓపికతో పసిపిల్లల్లా చూసుకోండి" అని అందరూ చెప్తుంటారు. వినడానికి ఈ మాటలు చాలా అద్భుతంగా ఉంటాయి, చెవులకి ఇంపుగా ఉంటాయి. కానీ వాస్తవ జీవితంలోకి వచ్చేసరికి, రోజూ ఒకే మాట పదిసార్లు అడిగే, బట్టలు పాడుచేసుకునే, మతిమరుపుతో (Dementia) బాధపడే తండ్రిని చూస్తే మీకు ఏమొస్తుంది? 'ప్రేమ' రాదు, విపరీతమైన 'ఫ్రస్ట్రేషన్' వస్తుంది. కోపం వస్తుంది. విసుగు వస్తుంది.

ఆ తర్వాత వెంటనే, "అయ్యో, కన్న తండ్రి మీద నేనెందుకు కోప్పడ్డాను?" అనే గిల్ట్ (Guilt) మొదలవుతుంది. ఈ గిల్ట్ చుట్టూ, ఈ ఎమోషనల్ డ్రామా చుట్టూ మన సమాజం ఒక పెద్ద వ్యాపారమే చేస్తోంది.

కానీ ఈ రోజు ఈ విషయాన్ని ఒక కఠోరమైన, లాజికల్, మరియు ఫిలాసఫికల్ కోణంలో విశ్లేషిద్దాం. ఏ కపటత్వం లేకుండా, నిష్టూరమైన నిజాలు మాట్లాడుకుందాం. ఎవరూ మాట్లాడటానికి సాహసించని ఒక కొత్త కోణం నుండి ఈ సమస్యను చూద్దాం.

మీరు ప్రేమిస్తుంది మనుషుల్ని కాదు, మీ బుర్రలోని 'ఆదర్శాలను' (The Matrix of Ideals)

మీకు మీ నాన్నగారు మతిమరుపుతో వింతగా ప్రవర్తిస్తుంటే కోపం ఎందుకు వస్తోంది? ఆయనకి జబ్బు చేసింది, ఆయనకు కష్టం కదా అని మీకు బాధ కలగాలి. కానీ మీకు కోపం వస్తోంది. ఎందుకో తెలుసా?

ఎందుకంటే, మీ బుర్రలో "జీవితం ఇలాగే ఉండాలి", "తండ్రి అంటే ఇలాగే ఉండాలి" అనే ఒక బ్లూప్రింట్ ఉంది. ఆ బ్లూప్రింట్ పట్టుకుని మీరు పుట్టలేదు. మీరు పుట్టినప్పటి నుండి సినిమాలు, పుస్తకాలు, సమాజం, బంధువులు మీ బుర్రలోకి వందల దొంగ దారుల ద్వారా ఆ బ్లూప్రింట్ ని ఎక్కించారు.

• తండ్రి అంటే బాధ్యతగా ఉండాలి.
• కుటుంబం అంటే సండే రోజు కలిసి భోజనం చేయాలి.
• మనం బయటకి వెళ్తే మన తల్లిదండ్రులు హుందాగా ప్రవర్తించాలి.

ఆదర్శవంతమైన తండ్రి బింబం vs వాస్తవం

మీకు జీవితం అంటే ఇష్టం లేదు, మీ బుర్రలో ఉన్న 'ఆదర్శవంతమైన జీవితం' (Ideal Life) మాత్రమే మీకు కావాలి. మీ నాన్న సినిమాలోని క్యారెక్టర్ లాగా, హుందాగా, సూట్ వేసుకుని, మీకు సలహాలు ఇస్తూ ఉంటే మీకు ఇష్టం. కానీ ఆయన డిమెన్షియాతో, ఏదేదో మాట్లాడుతూ, ప్యాంటులో ఉచ్చ పోసుకుంటుంటే మీకు కోపం వస్తోంది. ఎందుకంటే ఆయన మీ బుర్రలో ఉన్న 'ఐడియల్ తండ్రి' ఇమేజ్ ని బ్రేక్ చేస్తున్నాడు.

సమస్య ఆయనకి ఉన్న జబ్బు కాదు, సమస్య మీ బుర్రలో ఉన్న 'కండిషనింగ్'. మీ తండ్రిని మీరు ఒక మనిషిలా ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఒక పాత్రలా మాత్రమే చూశారు. ఆ పాత్ర తన డైలాగులు మర్చిపోయి పిచ్చిగా ప్రవర్తించేసరికి, సహ ప్రేక్షకులు (సమాజం) ఏమనుకుంటారో అన్న భయం మీ ఫ్రస్ట్రేషన్ కి అసలు కారణం.

ఒకవేళ మీరు అబద్ధాలు ఆడుతున్నారని అనిపిస్తే, ఒక చిన్న ఉదాహరణ చెప్తాను వినండి. ఈ జెనరేషన్ పిల్లలకి, తమ తండ్రికి పెద్ద బొజ్జ ఉంటే, అతన్ని తమ ఫ్రెండ్స్ కి పరిచయం చేయడానికి సిగ్గు పడుతున్నారు. ఫంక్షన్స్ కి వస్తే, "నాన్న నువ్వు వెనక రా" అని చెప్తున్నారు. ఎందుకు? ఆ బొజ్జ అనేది సమాజం దృష్టిలో 'అగ్లీ' (Ugly) కాబట్టి.

మీకు నల్లటి జుట్టు ఉంది. ఎప్పుడైనా అద్దంలో చూసుకుని, "ఛీ నా జుట్టు నల్లగా ఉందేంటి?" అని ఏడ్చారా? లేదు. ఎందుకంటే నల్లటి జుట్టు బాగుంటుందని సమాజం చెప్పింది కాబట్టి. అదే సినిమాల్లో, పాటల్లో "ఎర్రటి జుట్టు ఉన్నవాళ్ళే అందగత్తెలు, నల్ల జుట్టు ఉన్నవాళ్ళు దరిద్రులు" అని ఒక పాతికేళ్లు క్యాంపెయిన్ చేసి ఉంటే... ఈ పాటికి మీరు నల్ల జుట్టుని చూసుకుని డిప్రెషన్ లోకి వెళ్ళిపోయి ఉండేవాళ్లు.

మనకి ఏది అందమో, ఏది వికారమో, ఏది కరెక్టో, ఏది తప్పో... అన్నీ ఈ సమాజం నిర్ణయించినవే. తండ్రి వృద్ధాప్యంలో ఎలా ఉండాలో కూడా ఈ సమాజమే ఒక ఆదర్శాన్ని (Ideal) సృష్టించింది. ఆ ఆదర్శానికి ఆయన సరిపోవట్లేదు కాబట్టే మీకు కోపం.

ఎంపిక (Choice) ఉన్న వాడిపైనే కోప్పడాలి, నిర్బంధంలో (Helplessness) ఉన్న వాడిపై కాదు

మన విశ్లేషణను ఇంకా లోతుగా తీసుకెళ్దాం. కోపం ఎవరి మీద వస్తుంది? తప్పు చేసిన వాడి మీద. తప్పు అని దేన్ని అంటారు? "సరైన మార్గం ఎంచుకునే అవకాశం (Choice) ఉండి కూడా, కావాలని తప్పుడు మార్గంలో వెళ్తే" దాన్ని తప్పు అంటారు.

ఇప్పుడు చెప్పండి, ఎంచుకునే హక్కు (Power of Choice) ఎవరికి ఉంటుంది? భౌతిక శరీరానికా? కాదు. చైతన్యానికి (Consciousness).

మీ మోకాలికి తీవ్రమైన నొప్పి వచ్చింది. మీరు నడవలేకపోతున్నారు. మీరు మీ మోకాలిని పట్టుకుని, "నీకెంత ధైర్యం? నన్ను నడవనివ్వవా? నేను నీతో ఫైట్ చేస్తాను" అని మోకాలిని తిడతారా? తిట్టరు. ఎందుకంటే దానికి జబ్బు చేసింది అని మీకు తెలుసు.

మరి డిమెన్షియా వచ్చిన తండ్రితో ఎందుకు ఆర్గ్యుమెంట్ కి దిగుతున్నారు? ఆయన బ్రెయిన్ లోని న్యూరాన్లు డ్యామేజ్ అయ్యాయి. ఆయన మెదడు భౌతికంగా క్షీణించింది. ఆయన కావాలని పదే పదే అదే ప్రశ్న అడగట్లేదు. ఆయనకు ఎంపిక (Choice) లేదు.

ఆయన ఒక నాటకం ఆడుతూ, మిమ్మల్ని కావాలని విసిగిస్తూ ఉంటే, మీరు కోప్పడటంలో అర్థం ఉంది. కానీ ఆయన నియంత్రణలో ఆయన లేడు. అదొక పచ్చి వాస్తవం (Biological Fact). వాస్తవంతో ఎవరైనా పోరాడతారా? ఒకవేళ అలా వాస్తవంతో పోరాడితే, ఆ పోరాడేవాడే పెద్ద మూర్ఖుడు అవుతాడు.

చిన్న పిల్లలు పుట్టిన మూడు నెలలకే పరుపు మీద మూత్రం పోస్తే, మీరు వాళ్ళను కొడతారా? "నీకు మ్యానర్స్ లేదా, ఎటికెట్ లేదా" అని మూడు నెలల పిల్లాడిని తిడతారా? తిట్టరు. ఎందుకంటే వాడికి ఇంకా కంట్రోల్ రాలేదు అని మీకు తెలుసు. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, పిల్లల విషయంలో ఒక ఆదర్శాన్ని పెట్టుకోని ఈ సమాజం, వృద్ధుల విషయంలో మాత్రం కఠినమైన ఆదర్శాలను పెట్టుకుంటుంది.

చిన్న పిల్లాడు తప్పు చేస్తే ముద్దు, వృద్ధుడు తప్పు చేస్తే చిరాకు. ఎందుకో తెలుసా? ఎందుకంటే క్యాపిటలిస్టిక్ సమాజం దృష్టిలో పిల్లాడు 'రేపటి పెట్టుబడి' (Future Asset). వృద్ధుడు 'వ్యర్థం' (Liability). ఈ పనికిమాలిన సామాజిక లెక్కలే మీ బ్రెయిన్ లో కూడా పని చేస్తున్నాయి. అందుకే మీకు ఆయన ప్రవర్తన చిరాకు తెప్పిస్తోంది.

ముసలితనం అనేది శాపం కాదు, అది కుటిలత్వం నుండి విడుదల

చాలా మంది, తమ తల్లిదండ్రులు వృద్ధాప్యంలోకి వెళ్ళిపోతూ, మతి స్థిమితం కోల్పోతుంటే, "అయ్యో మా నాన్న ఎంతో గొప్పవాడు, ఇప్పుడు పిచ్చివాడిగా మారిపోతున్నాడు" అని ఏడుస్తుంటారు. కానీ ఇక్కడ ఎవరూ గమనించని ఒక గొప్ప సైకలాజికల్ మరియు ఫిలాసఫికల్ డెప్త్ ఉంది.

మీకు 'నార్మల్' గా (Sane) అనిపించే మనుషులందరూ నిజంగా పవిత్రంగా ఉన్నారా? చాలా మంది బయటకి చాలా సాఫ్ట్ గా, లాజికల్ గా, మర్యాదగా మాట్లాడతారు. కానీ వాళ్ళ మనసు నిండా విషం, కుటిలత్వం, కుట్రలు, స్వార్థం నిండి ఉంటాయి. సమాజంలో సెన్సిబుల్ (Sensible) గా బతకడం అంటే అర్థం, మనలోని జంతువును దాచిపెట్టి, ఒక ముసుగు వేసుకుని తిరగడమే.

కానీ మీ తండ్రికి వస్తున్న ఆ మతిమరుపు, ఆ డిమెన్షియా ఒక రకంగా ఆయనను ఈ ప్రపంచపు కుటిలత్వం నుండి విముక్తి చేస్తోంది. ఆయన మెల్లమెల్లగా చిన్న పిల్లాడిగా (Innocent) మారుతున్నాడు. ఆయనకు ఇప్పుడు ఎవరినీ మోసం చేయాల్సిన అవసరం లేదు, ఎవరి దగ్గరా నటించాల్సిన అవసరం లేదు. ఆయన చేతలు మీకు పిచ్చిగా అనిపించవచ్చు (Insane), కానీ అందులో స్వచ్ఛత (Innocence) ఉంది.

ఈ సమాజం తెలివికి (Sanity/Cunningness) ఇచ్చే విలువ, స్వచ్ఛతకు (Innocence) ఇవ్వదు. మీ నాన్న ఇప్పుడు లౌక్యం తెలిసిన ఒక కన్నింగ్ పెద్దమనిషి కాదు, ఏమీ తెలియని ఒక పసివాడు. ఆయన తన అహంకారాన్ని (Ego), సమాజం తనకు అంటించిన ముసుగులను ఒక్కొక్కటిగా కోల్పోతున్నాడు. ఒక జీవి ఇలా తన ఐడెంటిటీని కోల్పోవడాన్ని చూసి మీరు బాధపడుతున్నారు అంటే, మీరు ఎంత లోతుగా ఈ 'మాయ'లో కూరుకుపోయారో అర్థం చేసుకోండి.

దయచేసి ఆయనను మీ అంచనాల (Expectations) లెన్స్ తో చూడటం ఆపండి. "నేను ఆశించినట్లుగా ఆయన ఎందుకు ప్రవర్తించడం లేదు?" అని ప్రశ్నించుకోవడం మానేయండి. ఆయన అలానే ఉంటాడు. ఎందుకంటే అది ప్రకృతి సహజమైన క్షీణత. ఒక చేప ఎగరలేదని మీరు బాధపడితే, తప్పు చేపది కాదు, ఆశిస్తున్న మీ బుర్రది.

ఎమోషనల్ అటాచ్‌మెంట్ అనే ముసుగులో దాగున్న స్వార్థం

కొందరు అంటుంటారు, "ఆయన అలా పిచ్చిపిచ్చిగా ప్రవర్తిస్తుంటే నాతో పాటు ఇంట్లో ఉంచుకుని నేను కూడా మెంటల్ గా డిస్టర్బ్ అవుతున్నాను. అందుకే ఆయనను దూరం పెట్టాను. ఎమర్జెన్సీ వస్తే వెళ్తాను." అని.

ఇక్కడ తప్పు వాళ్లది కాదు, మీ ఎక్స్‌పెక్టేషన్స్ ది అని మళ్ళీ నిరూపితం అవుతోంది.

డిస్టర్బ్ అయ్యేది ఎవరు? వాస్తవాన్ని స్వీకరించని వారు మాత్రమే డిస్టర్బ్ అవుతారు. మీకు ముందే తెలుసు ఆయన బ్రెయిన్ పని చేయట్లేదు అని. రేపు పొద్దున్న ఆయన మలమూత్రాలు బట్టల్లోనే చేసుకోవచ్చు. ఆయన బట్టలు చింపుకోవచ్చు. ఆయన మిమ్మల్ని గుర్తుపట్టక పోవచ్చు. ఇవన్నీ జరుగుతాయని స్పష్టంగా తెలిసిన తర్వాత కూడా, మీరెందుకు మెంటల్ గా డిస్టర్బ్ అవుతున్నారు?

ఎందుకంటే, లోపల ఎక్కడో ఒక మూల "నాన్న ఎప్పటికైనా మారిపోయి, పాత నాన్నలా అవుతాడు" అనే ఒక కుళ్ళు ఆశ, ఒక ఫాల్స్ హోప్ (False Hope) ఇంకా బతికే ఉంది. మీకు ఆ వృద్ధుడి పట్ల నిజమైన కరుణ (Compassion) ఉంటే, మీరు డిస్టర్బ్ అవ్వరు. ఒక డాక్టర్ క్యాన్సర్ పేషెంట్ ని చూసి డిస్టర్బ్ అవుతాడా? అవ్వడు. ఎందుకంటే డాక్టర్ కి వాస్తవం తెలుసు. రోగి పరిస్థితి అర్థమైంది కాబట్టి, ఎమోషనల్ డ్రామా లేకుండా తన పని తాను చేసుకుపోతాడు.

కానీ మీరు అలా చేయలేరు. ఎందుకంటే మీరు వాస్తవాన్ని చూడట్లేదు. మీకు మీ నాన్న 'కండిషన్' కన్నా, ఆయన వల్ల మీ జీవితానికి వస్తున్న 'అసౌకర్యం' (Inconvenience) మీద ఎక్కువ దృష్టి ఉంది. "అబ్బా, నా వీకెండ్ ప్లాన్స్ పాడవుతున్నాయి", "నా పీస్ ఆఫ్ మైండ్ పోతోంది" అని మీ గురించి మీరు ఆలోచించుకుంటూ, దానికి మీ తండ్రి జబ్బును కారణం చూపిస్తున్నారు. ఇది పచ్చి స్వార్థం (Egoism) కాదా?

ఒకవేళ మీరు అవేర్నెస్ (Awareness) తో, తెలుసుకునే స్థితిలో ఉంటే, ఆ వృద్ధుడిని ఒక చెట్టులాగో, ఒక జంతువులాగో, ప్రకృతిలో భాగంలాగో చూస్తారు. ఒక పంది బురదలో దొర్లుతుంటే దాన్ని పట్టుకుని రాయిపెట్టి కొడతారా? కొట్టరు కదా, దాని నైజం అది అని వదిలేస్తారు. అలాగే, వయసు పైబడిన, మతి స్థిమితం లేని మనిషి చేసే పనులను వాస్తవంగా ఉన్నది ఉన్నట్లు చూడండి. మీ సామాజిక ఆదర్శాలతో వాళ్ళను జడ్జ్ చేయడం మానేయండి.

పరిష్కారం ఏంటి? (The Ruthless Execution)

ఇంత విశ్లేషించిన తర్వాత, "మరి నేను ఏం చేయాలి?" అని మీరు అడగొచ్చు.

సమాధానం చాలా సింపుల్. కానీ దాన్ని ఆచరించడానికి గుండె ధైర్యం కావాలి.

1. వాస్తవాన్ని వంద శాతం అంగీకరించండి (Absolute Acceptance): ఆయన మారడు. ఆయన ప్రవర్తన రోజురోజుకూ మరింత దిగజారుతుంది. ఇది ఒక ఫాక్ట్. దానికి ఏడవకండి. దాన్ని మార్చడానికి ట్రై చేయకండి. మీరు ఆయన మీద కోప్పడ్డా ప్రయోజనం లేదు, ఎందుకంటే "మీరు ఎందుకు కోప్పడ్డారో" రెండు నిమిషాల్లో ఆయన మర్చిపోతాడు. మీరు ఆయనను అరిచి, మీ ఎనర్జీ వేస్ట్ చేసుకుని, తర్వాత గిల్ట్ ఫీల్ అవ్వడం తప్ప ఏమీ మిగలదు.
2. ఆయనను ఆదర్శవంతమైన తండ్రి స్థానం నుండి తీసేయండి: ఆయన ఇప్పుడు మీ నాన్న కాదు. ఆయన కేవలం సహాయం అవసరమైన ఒక వృద్ధుడు. ఒక అనామక వృద్ధుడు రోడ్డు మీద పడిపోతే, మీరెంత నిస్వార్థంగా, ఎలాంటి ఎక్స్పెక్టేషన్స్ లేకుండా సాయం చేస్తారో... మీ ఇంట్లో ఉన్న వ్యక్తికి కూడా అలాగే సాయం చేయండి. "మా నాన్న" అనే ట్యాగ్ లైన్ తగిలించుకోకండి. ఆ ట్యాగ్ లైన్ వల్లే మీకు కోపం, బాధ అన్నీ వస్తున్నాయి. బంధాన్ని (Attachment) కట్ చేసి, కరుణను (Compassion) పెంచుకోండి.
3. లాజికల్ మేనేజ్మెంట్ (Pragmatic Action): మీరు జాబ్ చేస్తున్నారు. మీకు ఆయన్ని చూసుకోవడం కష్టంగా ఉంది. అయితే ఆయన్ని మీ దగ్గరకే తీసుకురండి, లేదా ఒక కేర్ టేకర్ ని (Caretaker) ఏర్పాటు చేయండి. ఇందులో లాజిక్ మాత్రమే ఉండాలి. ఎమోషనల్ అపరాధ భావం (Guilt) అవసరం లేదు. "నేను నాన్నకు స్వయంగా సేవ చేయలేకపోతున్నానే" అని బాధపడకండి. సేవ అనేది ఒక భౌతిక అవసరం. అది మీరు చేసినా, నర్స్ చేసినా ఒక్కటే. మీ లక్ష్యం ఆయన సేఫ్ గా ఉండటం, అంతే.

(The Bitter Pill)

మన కర్మ ఏమిటంటే, మనం మనుషుల్ని మనుషుల్లా ఎన్నడూ చూడము. మనకు ఎప్పుడూ లేబుల్స్ కావాలి. 'తండ్రి', 'కూతురు', 'ఆదర్శం', 'పరువు'. ఈ లేబుల్స్ పట్టుకుని మనం జీవితమంతా ఒక నకిలీ నాటకం ఆడుతుంటాం. ఈ నాటకంలో ఎవరైనా తమ పాత్ర మర్చిపోతే, మనం తట్టుకోలేము.

మీ నాన్నకు వచ్చిన డిమెన్షియా, ఆయనకు వచ్చిన జబ్బు కాదు. అది మీ కపటత్వాన్ని బట్టబయలు చేయడానికి వచ్చిన ఒక అవకాశం. ప్రకృతి మీకు విసిరిన సవాలు.

"చూడు, నీ ముందే ఒక మనిషి తన అహంకారాన్ని, తన ఐడెంటిటీని మొత్తం కోల్పోయి ఒక మాంసపు ముద్దలా మిగిలిపోతున్నాడు. రేపు నీకు కూడా పట్టే గతి ఇదే. నీ అందం, నీ ఉద్యోగం, నీ తెలివితేటలు, నీ ఎక్స్‌పెక్టేషన్స్ అన్నీ ఒక చిన్న మెదడు నరం చిట్లిపోతే మాయమైపోతాయి." అని ప్రకృతి మీకు కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపిస్తోంది.

దీన్ని చూసి మీ భవిష్యత్తు గురించి భయపడటం మానేసి, ప్రస్తుతం ఆ వృద్ధుడితో కరుణతో వ్యవహరించండి. మీరు మార్చాల్సింది ఆయన ప్రవర్తన కాదు, ప్రపంచాన్ని మీరు చూస్తున్న మీ దౌర్భాగ్యపు దృక్కోణాన్ని.

నిజం కఠినంగానే ఉంటుంది, కానీ అది మాత్రమే మిమ్మల్ని విముక్తులను చేస్తుంది. ఆలోచించండి!