మీ తల్లిదండ్రులపై మీకెందుకు విసుగొస్తుందో తెలుసా? ఈ logic మీ కళ్ళు తెరిపిస్తుంది

ఒక తండ్రికి Dementia ఉంది. ఆయన వయసు పైబడింది, మెదడు కణాలు సహకరించడం లేదు. నిన్న జరిగినది ఈరోజు గుర్తుండదు, ఒకే మాటను పదిసార్లు అడుగుతాడు. ఆయన కూతురు, ఆయన్ను చూసి విసుక్కుంటుంది, అరుస్తుంది, వాదనకు దిగుతుంది.

ఇక్కడ అసలు సమస్య ఆ తండ్రికి ఉన్న Dementia కాదు; ఆ కూతురి మనసులో ఉన్న 'Social Conditioning'.

వినడానికి కాస్త కఠినంగా, ఇబ్బందిగా అనిపించవచ్చు. కానీ నిజాన్ని పూత పూసి చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. వాస్తవాన్ని వాస్తవంగా చూద్దాం. మీరు ఒక మనిషిపై ఎందుకు కోప్పడుతున్నారు? వాళ్ళు ఉద్దేశపూర్వకంగా తప్పు చేస్తే, వాళ్లకు వేరే దారి ఎంచుకునే అవకాశం ఉండి కూడా బుద్ధిపూర్వకంగా మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెడితే కోపం రావడం అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ, ఎంపిక చేసుకునే స్వేచ్ఛ లేని వ్యక్తిపై మీరెందుకు అరుస్తున్నారు?

దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాన్ని విశ్లేషిద్దాం.

1. అరువు తెచ్చుకున్న ఆదర్శాలు (The Borrowed Ideals)

మన సమస్య ఏమిటంటే, మనకు జీవితం ఉన్నది ఉన్నట్లుగా అక్కర్లేదు. మనకు ఒక 'ఆదర్శవంతమైన' జీవితం కావాలి. ఈ ఆదర్శాలు ఎక్కడినుండి వచ్చాయి? మీరు పుట్టినప్పుడు ఈ ఆదర్శాలతో పుట్టారా? లేదు. ఈ సమాజం, సినిమాలు, నవలలు, చుట్టూ ఉన్న మనుషులు మీ బుర్రలో ఒక ప్రోగ్రామింగ్ చేశారు.

తండ్రి అంటే ఇలానే ఉండాలి.
కొడుకు అంటే ఇలానే ఉండాలి.
స్నేహం అంటే 'షోలే' సినిమాలో జై-వీరు లానే ఉండాలి.

కుటుంబం అంటే ఆదివారం ఉదయం నవ్వుతూ బ్రేక్ ఫాస్ట్ చేసే వాణిజ్య ప్రకటనలా ఉండాలి.

మీరు మీ తండ్రితో జీవించడం లేదు; సమాజం మీ బుర్రలో రుద్దిన 'తండ్రి అనే ఒక Concept' తో జీవిస్తున్నారు. మీ ఎదురుగా ఉన్న జీవి ఆ Concept కు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించేసరికి, మీ అహం దెబ్బతింటోంది. మీ డిమాండ్ చాలా సింపుల్: "నా స్క్రిప్ట్ ప్రకారం నువ్వు నటించాలి. నీ మెదడు పాడైపోయినా సరే, నా ఆదర్శాలకు తగినట్లుగా నువ్వు ప్రవర్తించాలి."

ఇది ఎంత మూర్ఖత్వం?

ఒక చిన్న ఉదాహరణ చూద్దాం. మీ జుట్టు నల్లగా ఉంది కదా? రోజూ అద్దంలో చూసుకుని మీరెప్పుడైనా ఏడ్చారా, విసుక్కున్నారా? లేదు. ఎందుకు? ఎందుకంటే 'జుట్టు ఎర్రగా ఉంటేనే అందం' అని ఏ సమాజమూ మీకు చెప్పలేదు కాబట్టి. రేపు పొద్దున్న ఏదైనా Fashion Industry లేదా సినిమాలు, "ఎర్రటి జుట్టే అసలైన అందం" అని ఒక పదేళ్ల పాటు ప్రచారం చేస్తే, పదకొండవ సంవత్సరం మీరు అద్దంలో మీ నల్ల జుట్టు చూసుకుని అసహ్యించుకుంటారు.

అంటే మీకు నల్ల జుట్టు మీద ప్రేమ ఉన్నట్లు కాదు, ఎర్ర జుట్టు మీద ద్వేషం ఉన్నట్లు కాదు. సమాజం ఏది ఆమోదిస్తే, మీరు దానినే వాస్తవంగా నమ్ముతున్నారు. మీ ప్రేమ, మీ ద్వేషం, మీ విసుగు... ఏదీ మీది కాదు. అంతా అరువు తెచ్చుకున్న చెత్త.

2. Choice vs. Helplessness (ఎంపిక vs నిస్సహాయత)

మనం ఎవరిని నిందించాలి? తప్పును ఎంచుకునే అవకాశం (Power of Choice) ఉన్నవారిని మాత్రమే.

ఒక మూడు నెలల పసికందు పక్క తడుపుతుంది. ఆ పసికందును చూసి తల్లిదండ్రులు, "నీకు manners లేదా? నువ్వు పక్క ఎందుకు తడిపావు?" అని కొడతారా? వాదానికి దిగుతారా? లేదు. ఎందుకంటే ఆ చిన్నారికి ఎంపిక లేదు. అది జీవసంబంధమైన (Biological) వాస్తవం.

మరి 80 ఏళ్ల వృద్ధుడికి Dementia వచ్చి, మెదడులోని నరాలు దెబ్బతిని మతిమరుపు వస్తే, ఆయనను ఎందుకు నిందిస్తున్నారు? ఆయన ఏమైనా మిమ్మల్ని ఆటపట్టించడానికి ఉద్దేశపూర్వకంగా మర్చిపోతున్నారా? ఆయనకి గుర్తుపెట్టుకోవాలని ఉన్నా, ఆయన శరీరం, ఆయన మెదడు సహకరించడం లేదు. అది ఒక Physical Fact.

ఒక చెట్టు ఆకులు రాలుస్తుంటే మీరు వెళ్లి చెట్టుతో గొడవ పడతారా?

ఒక పంది బురదలో దొర్లుతుంటే, దాన్ని చూసి కోప్పడతారా?

అవి అలానే ఉంటాయి, అది వాటి సహజ స్వభావం. వయసు పైబడినప్పుడు, వ్యాధి గ్రస్తులైనప్పుడు మనుషులు కూడా అంతే. వాళ్లకు 'ఎంపిక' చేసుకునే స్వేచ్ఛ నశించిపోతుంది. ఎంపిక లేని చోట, నిందకు తావు లేదు.

మీరు పడుతున్న విసుగు, మీ తండ్రి ఆరోగ్యం మీద ఉన్న బాధ వల్ల కాదు. మీ అంచనాలు (Expectations) తలకిందులు అవుతున్నాయన్న అహంకారం వల్ల.

3. The Corporate Illusion & The Ego of Caretaking (సౌకర్యాల భ్రమ)

ఈ రోజుల్లో మనకు ఒక కొత్త రోగం పట్టుకుంది. అంతా 'Perfect' గా ఉండాలి. Cosmetics industry ఒక అమ్మాయికి "ముఖం మీద మొటిమ ఉండకూడదు" అని నేర్పిస్తుంది. ఎనిమిదింటికి పార్టీ ఉంటే, ఏడింటికి అద్దం ముందు కూర్చుని మొటిమ వచ్చిందని ఏడుస్తుంది. ఎందుకు ఏడుస్తుంది? యవ్వనంలో శరీరంలో జరిగే హార్మోన్ల మార్పుల వల్ల మొటిమ రావడం ఒక Biological Fact. అది వస్తుంది. కానీ ఈమెకు ఒక 'ఆదర్శం' ఇచ్చారు: "ముఖం పింగాణీ బొమ్మలా ఉండాలి" అని. ఆ అవాస్తవిక ఆదర్శం కోసం, వాస్తవమైన శరీరాన్ని అసహ్యించుకుంటోంది.

ఇదే పద్ధతి వృద్ధుల పట్ల కూడా. చాలా మందికి తమ తల్లిదండ్రులను పార్టీలకు తీసుకువెళ్లాలంటే నామోషీ. "ఆయనకు పెద్ద పొట్ట ఉంది, నలుగురిలో ఎలా పరిచయం చేయడం?" అని వాళ్లను ఇంట్లోనే దాచేస్తారు.

మనకు మనుషులు కావాలా? లేక ప్రదర్శనకు పనికొచ్చే బొమ్మలు కావాలా?

మీ నాన్నగారు పదే పదే ఒకే మాట అడుగుతుంటే, ఆయన మీ సమయాన్ని వృధా చేస్తున్నాడని, మీ దినచర్యకు (Routine) అడ్డుపడుతున్నాడని మీలో Frustration కట్టలు తెంచుకుంటోంది. మొదటిసారి ఆ వ్యాధి బయటపడినప్పుడు మీరు షాక్ అవ్వడం సహజం. కానీ, అది ఒక దీర్ఘకాలిక పరిస్థితి అని తెలిసిన తర్వాత కూడా మీరు ఇంకా పాత మనిషినే ఊహించుకుని, ఆయన పాత మనిషిలాగా ప్రవర్తించడం లేదని కోప్పడటం... మీ మూర్ఖత్వానికి పరాకాష్ట.

ఒక ముసలివాడు వంగి నడవక, ఏ ఉస్సేన్ బోల్ట్ లాగా పరిగెత్తాలని ఆశిస్తే, అది ఎవరి తప్పు? చేప ఆకాశంలో ఎగరాలని, పక్షి నీళ్లలో ఈదాలని ఆశించడం ఎలాంటిదో... మెదడు క్షీణిస్తున్న వృద్ధుడి నుండి 'Logical behaviour' ఆశించడం కూడా సరిగ్గా అలాంటిదే.

4. చిత్తవైకల్యం వెనుక ఉన్న అమాయకత్వం (The Hidden Innocence in Insanity)

దీన్ని ఇంకొక కోణంలో చూద్దాం. సమాజంలో చాలా మంది అత్యంత తెలివిగా, ఎంతో మర్యాదగా, అత్యద్భుతమైన లాజిక్ తో మాట్లాడతారు. కానీ వాళ్ల మెదడు నిండా కుటిలత్వం, మోసం, స్వార్థం నిండి ఉంటాయి. పగలు పూట సూట్లు వేసుకుని ప్రపంచాన్ని దోచుకునే ఎంతో మంది ఎంతో స్థిమితంగా కనిపిస్తారు.

కానీ మీ తండ్రి విషయానికి రండి. ఆయన మెదడు మెల్లగా మసకబారుతోంది. ఆయన వంకరటింకర మాటలు మాట్లాడవచ్చు, పిచ్చి పిచ్చిగా ప్రవర్తించవచ్చు. కానీ, ఒక అద్భుతమైన విషయం ఏమిటంటే... ఆయనలోని 'కుటిలత్వం' కూడా మెల్లగా చనిపోతోంది. ఆయన తిరిగి ఒక పసి పిల్లాడిగా మారుతున్నాడు. ఆయన చేష్టల్లో ఇప్పుడు కల్మషం లేదు, ఒక రకమైన స్వచ్ఛత (Innocence) ఉంది.

మనిషిలో స్థిమితం కంటే, స్వచ్ఛత (Innocence) చాలా విలువైనది కదా? ఆయనను ఒక అహంకారం గల పెద్దవాడిలా కాకుండా, అమాయకమైన పసివాడిగా ఎందుకు చూడలేకపోతున్నారు? ఎందుకంటే, పసివాడిని భరించే ఓపిక మీకు ఉంది, కానీ "నా తండ్రి నాకు బరువు కాకూడదు" అన్న మీ స్వార్థం ఆయనలోని ఆ స్వచ్ఛతను చూడనివ్వడం లేదు.

5. అసలు పరిష్కారం ఏమిటి?

మీరు అడిగారు: "నేను ఇదంతా తెలుసుకుని కూడా ఎందుకు ఆపుకోలేకపోతున్నాను?"

ఎందుకంటే మీరు ఇంకా ఆ 'ఆదర్శ జీవితం' మీద ఆశ వదులుకోలేదు. "నాకెందుకు ఇలా జరిగింది? నా జీవితం సాఫీగా సాగిపోవాలి కదా?" అనే ఒక దొంగ ఏడుపు మీ లోపల ఎక్కడో దాగుంది.

వాస్తవాన్ని వాస్తవంగా అంగీకరించండి.

ఆయనకు Dementia ఉంది. అది నయం కాదు. ఆయన రోజురోజుకూ ఇంకా మతిమరుపులోకి జారుకుంటాడు.

ఈ ఫ్యాక్ట్ ని అంగీకరించండి. ఆయన ప్రవర్తన ఆయన చేతుల్లో లేదు. ఆయనపై అరవడం మానేయండి. గోడను చూసి అరిస్తే ఏమైనా లాభం ఉంటుందా? లేదు. ఆయన ఇప్పుడు అలాంటి ఒక భౌతిక స్థితిలో ఉన్నాడు.

మీకు ఆయనతో ఉంటే మీ మానసిక ప్రశాంతత దెబ్బతింటుంది అనుకుంటే, దూరం జరగండి. అందులో తప్పులేదు. కానీ దూరం జరిగినా, దగ్గర ఉన్నా... ఆయన ప్రవర్తన గురించి ఫిర్యాదు చేయడం మానండి. ఆశలు పెట్టుకోవడం మానండి. ఆశలు ఉన్నచోటే భంగపాటు ఉంటుంది. ఆయన మామూలు మనిషిలాగా ప్రవర్తిస్తాడనే ఆశను ముందు మీ బుర్రలోంచి తీసి పక్కన పారేయండి.

నిజమైన స్పష్టత అంటే ఎక్కడ ఏది సాధ్యం కాదో, అక్కడ దాని కోసం ఎదురుచూడక పోవడం.

ప్రాక్టికల్ గా ఆలోచించండి. ఆయన సంరక్షణకు ఏం కావాలో ఆ సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేయండి. ఉద్యోగం చేసుకుంటూ, ఆయన్ను చూసుకోవడం కష్టమైతే, ఆయన్ను మీ దగ్గరకు తెచ్చుకోండి లేదా ఒక మంచి కేర్ టేకర్ ను పెట్టండి. అంతేగానీ, నిరంతరం ఆయనతో పోరాడుతూ, ఆయన ఎందుకు మారట్లేదు అని మీ జీవితాన్ని, ఆయన జీవితాన్ని నరకం చేసుకోకండి.

ముగింపు: సమాజం మీ కళ్ళకు కట్టిన రంగుల అద్దాలను తీసి పక్కన పెట్టండి. జీవితం ఎప్పుడూ ఒక సినిమా స్క్రిప్ట్ లాగా ఉండదు. అది పచ్చిగా ఉంటుంది, కొన్నిసార్లు క్రూరంగా ఉంటుంది, మరికొన్నిసార్లు అర్థరహితంగా ఉంటుంది. ఆ అర్థరహితమైన వాస్తవాన్ని ఎలాంటి ఫిర్యాదులు లేకుండా, ఎలాంటి అంచనాలు లేకుండా ధైర్యంగా ఎదుర్కోవడమే అసలైన Maturity.

మీ నాన్నగారు ఇప్పుడు ఒక శిశువు. ఒక శిశువును నిందించకండి. మీ లోపల ఉన్న Idealistic Ego ని నిందించుకోండి, దాన్ని చంపేయండి. అప్పుడే మీకు విముక్తి. ఆయనకూ ప్రశాంతత.

-Surya Dilip