Spiritual Narcissism: దేవుడి ముసుగులో దాగున్న మీ Ego

సమాజంలో ఒక చేదు నిజాన్ని, ముఖ్యంగా భక్తి, దేవుడు లేదా ఆధ్యాత్మికత ముసుగులో మనిషి చేస్తున్న మానసిక వ్యభిచారాన్ని ఎవరైనా నగ్నంగా బయటపెడితే... సగటు మనిషి బుర్ర ఎలా react అవుతుందో ఎప్పుడైనా గమనించారా? ఆ సత్యాన్ని స్వీకరించి, తనలో ఉన్న లోపాన్ని సరిదిద్దుకునే ప్రయత్నం వందలో తొంభై తొమ్మిది మంది చేయరు. దానికి బదులు, తమ అహంకారాన్ని (Ego) కాపాడుకోవడానికి ఎన్నో కుయుక్తులు పన్నుతారు.

"నువ్వు చెప్పిన దాంట్లో logic ఉందా లేదా?" అని ఆలోచించడం మానేసి, "నాకు మాత్రమే ఎందుకు చెప్తున్నావు? పక్కవాడికి కూడా చెప్పు! వాళ్ళ దేవుళ్ళని కూడా విమర్శించు అప్పుడు నేను ఒప్పుకుంటాను!" అని ఎదురుదాడికి దిగుతారు. ఈరోజు, ఈ blog లో ఒక సగటు మనిషి తన నమ్మకాల మీద దాడి జరిగినప్పుడు వాడే పసలేని defense mechanisms వెనుక ఉన్న అసలు Psychologyని, అందులోని పచ్చి కపటత్వాన్ని ఒక Surgeon కత్తితో కోసి చూద్దాం.

1. ఆమోదం కోసం ఆరాటం: "నన్ను ఒప్పించు, అప్పుడు నేను ఒప్పుకుంటా"

మనం ఏదైనా ఒక విశ్లేషణ చేసినప్పుడు, చాలామంది ఎదురుగా వచ్చి ఒక షరతు పెడతారు. "దీని మీద నాకోసం ప్రత్యేకంగా ఒక వివరణ ఇవ్వు, నాతో వాదించు, అప్పుడు నేను ఈ నిజాన్ని ఒప్పుకుంటాను" అని అంటారు. ఇక్కడే మనిషి బుర్ర ఎంత Attention-seeking లో ఉందో అర్థమవుతుంది.

సత్యం అనేది ఎవరి ఆమోదం (Approval) కోసం ఎదురుచూడదు. సూర్యుడు తూర్పున ఉదయిస్తున్నాడు అని చెప్పడానికి, మీ certificate అవసరం లేదు. మీరు కళ్ళు మూసుకుని "నన్ను ఒప్పించు, అప్పుడు నేను సూర్యుడు ఉన్నాడని ఒప్పుకుంటాను" అంటే అది మీ అజ్ఞానం అవుతుంది కానీ, సూర్యుడికి నష్టం రాదు. ఒక కఠోరమైన వాస్తవాన్ని మీ ముఖం మీద కొట్టినప్పుడు, దాన్ని అర్థం చేసుకునే బదులు, "నా కోసం ప్రత్యేకంగా prove చెయ్యి" అని demand చేయడంలోనే.. "నేను చాలా ముఖ్యమైన వాడిని, నన్ను convince చేయాలి" అనే ఒక లోతైన అహంకారం దాగి ఉంది. వాస్తవానికి ఒక విశ్లేషకుడికి, మీరు ఆ నిజాన్ని ఒప్పుకుంటే ఎంత? చీకట్లోనే బతికితే ఎంత?

2. "నేను అహంకారిని కాదు" అనే అతిపెద్ద అహంకారం

చాలామంది వాదనల్లో వాడే ఇంకో అద్భుతమైన trick ఏంటంటే, "ఇది నా Ego satisfaction కోసం కాదు" అని ముందుగానే ఒక Disclaimer ఇచ్చేయడం. మానవ ప్రవర్తనలో ఉన్న అతిపెద్ద irony ఇదే. మనం ఏదైతే కాదు అని గట్టిగా అరుస్తామో, కచ్చితంగా మన లోపల అదే బలంగా వేళ్ళూనుకుని ఉంటుంది.

అది మీ అహంకారం కానప్పుడు, "నేను ఒప్పుకోవాలంటే నువ్వు ఇలా చేయాలి" అనే షరతులు ఎందుకు వస్తాయి? మీ ఉద్దేశ్యం నిజంగా సత్యాన్వేషణ అయితే, logic ని పట్టుకుంటారు. కానీ Subconscious mind కి స్పష్టంగా తెలుసు, మీరు అడుగుతుంది కేవలం మీ personal ego ని satisfy చేసుకోవడానికే అని. దాన్ని cover చేసుకోవడానికే బయటకి మాత్రం పవిత్రమైన మాటలు మాట్లాడుతుంటారు.

3. పొగడ్తలకి, విమర్శలకి ఒకే న్యాయం ఉండాలా?

సమాజంలో ఒక వింతైన Transactional Mindset తయారైంది. "మేము నీకు positive comments పెట్టి పొగిడినప్పుడు నువ్వు thanks చెప్పావు, like కొట్టావు. మరి ఇప్పుడు మేము నిన్ను ప్రశ్నిస్తే ఎందుకు logical గా ఎండగడుతున్నావు? మాకు సమానమైన మర్యాద ఇవ్వాలి కదా?" అని వాదిస్తుంటారు.

దీని వెనుక ఉన్న మూర్ఖత్వం చూడండి. ఒక doctor దగ్గరికి మీరు వెళ్లి, "డాక్టర్ గారూ నేను చాలా ఆరోగ్యంగా ఉన్నాను" అని చెబితే ఆయన నవ్వి "very good" అని పంపిస్తాడు. అదే మీరు వెళ్లి "నాకు క్యాన్సర్ లక్షణాలు ఉన్నాయి" అని చెబితే, ఆయన నవ్వడు, మిమ్మల్ని surgery table మీద పడుకోబెట్టి operation చేస్తాడు. అప్పుడు మీరు డాక్టర్ ని చూసి "నేను ఆరోగ్యంగా ఉన్నానని చెప్పినప్పుడు నవ్వి పంపించావు, cancer అన్నప్పుడు మాత్రం ఎందుకు ముఖం serious గా పెట్టి కోస్తున్నావు? ఎందుకింత వివక్ష?" అని అడుగుతారా?

పొగడ్త అనేది ఒక సామాజిక లావాదేవీ. కానీ ఒక మనిషి ఆలోచనా విధానంలో, ఒక సమాజపు నమ్మకాల్లో కుళ్ళు పట్టిపోయినప్పుడు, ఒక విశ్లేషకుడు దాన్ని surgery చేస్తాడు. ఆ operation నొప్పిగానే ఉంటుంది. పొగడ్తలకి, విమర్శలకి ఒకేలా స్పందించాలి అనడం, చేతకాని వాళ్ళు తమని తాము సమర్థించుకోవడానికి తెచ్చుకునే ఒక కుంటి సాకు మాత్రమే.

4. వాట్అబౌటిజం (Whataboutism): అసలైన "ట్రైబల్" బుద్ధి

భక్తి పేరుతో Spiritual Narcissism లో బతుకుతున్నారని, తమ తప్పులకి దేవుళ్ళను వాడుకుంటున్నారని ఒక ఉదాహరణ చెప్పినప్పుడు... వెంటనే వచ్చే అతిపెద్ద కౌంటర్ ఏంటో తెలుసా? "సమానత్వం (Equality) అడిగితే తప్పు పడతారు. కేవలం మా దేవుడినే ఎందుకు అంటారు? ఇతర మతాల దేవుళ్ళను కూడా అనొచ్చు కదా?" అని ఎదురుదాడి చేయడం.

అసలు సమానత్వం అంటే ఏంటి? Tribalism అంటే ఏంటి? అడవుల్లో ఉండటం ట్రైబలిజం కాదు. "ఇది మా కులం, మా మతం, మా దేవుడు, మా గుంపు" అని ఒక చిన్న గిరి గీసుకుని అందులో బతకడం అసలైన Tribalism. ఒక philosopher లేదా analyst "మనిషి" యొక్క psychology గురించి మాట్లాడుతుంటాడు. మనిషి తన బాధ్యతలను ఎలా తప్పించుకుంటున్నాడో చెప్పడానికి ఒక దేవుడిని ఉదాహరణగా తీసుకుంటాడు. అక్కడ point ఆ దేవుడు కాదు, ఆ దేవుడిని అడ్డం పెట్టుకుని బతుకుతున్న ఆ మనిషి యొక్క కపటత్వం.

కానీ ఈ సగటు భక్తుడు ఆ సత్యాన్ని చూడలేడు. వాడికి కేవలం తన 'గుంపు' కి అన్యాయం జరిగిపోయిందన్న feeling మాత్రమే వస్తుంది. తన రోగాన్ని తగ్గించుకోవాలని వాడు అడగడు, "వాడికి కూడా నా రోగాన్ని అంటించు, వాడి దేవుడిని కూడా తిట్టు, అప్పుడు నాకు personal గా happy గా ఉంటుంది, దాన్ని నేను equality అంటాను" అని demand చేస్తాడు. దీన్నే whataboutism అంటారు. ఇది రోగాన్ని పోగొట్టుకునే లక్షణం కాదు, తన అహంకారానికి తగిలిన దెబ్బ పక్కవాడికి కూడా తగలాలి అని కోరుకునే ఒక Psychological Sadism.

5. భయాన్ని ఆపాదించడం (Projection of Fear)

తమ వాదనలో ఎప్పుడైతే పస లేదో, అప్పుడు వీళ్ళు ప్రయోగించే చివరి అస్త్రం, "నీకు భయం, అందుకే వేరే వాళ్ళ గురించి మాట్లాడవు" అని నిందించడం. బుర్ర ఉన్నవాడు చెప్పిన ఉదాహరణ వెనుక ఉన్న సారాంశాన్ని (Essence) గ్రహిస్తాడు. ఒక ఉదాహరణతోనే subject మొత్తం అర్థమైపోయినప్పుడు, ఇంక అందరి దేవుళ్ల పేర్లు జపించాల్సిన అవసరం ఏముంది? ఒక మెతుకు పట్టుకుంటే అన్నం ఉడికిందో లేదో తెలుస్తుంది. దానికి కుండ మొత్తం తినాల్సిన అవసరం లేదు.

నిజానికి భయం ఉన్నది సత్యాన్ని మాట్లాడేవాడికి కాదు. తమ Comfort zone ఎక్కడ బద్దలైపోతుందో, తాము దేవుడి పేరుతో కట్టుకున్న కోట ఎక్కడ కూలిపోతుందో అని లోపల వణికిపోతున్న వాడికే అసలైన భయం ఉంటుంది. ఆ భయాన్ని వాళ్ళు ఎదుర్కోలేక, ఆ భయాన్ని కప్పిపుచ్చుకోవడానికి విశ్లేషకుడి మీద నెట్టేస్తారు (Projection). "నువ్వు భయపడుతున్నావు" అని ఎదుటివాడిని అనడం ద్వారా, తమ భయాన్ని తాము మర్చిపోవాలని చేసే ఒక విఫలయత్నం ఇది.

ఏ కఠినమైన విశ్లేషణ అయినా, video అయినా, article అయినా... అవన్నీ కేవలం అద్దాలు మాత్రమే. ఆ అద్దంలో మీ మనసులో ఉన్న మురికి, మీలో ఉన్న కపటత్వం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మీ ముఖం మీద ఉన్న మచ్చను చూసి కోపంతో అద్దాన్ని పగలగొట్టాలని చూస్తే అది మీకే నష్టం.

"ఈ అద్దంలో వేరే వాళ్ళ ముఖాలు కూడా చూపించు, అప్పుడు మాత్రమే నేను నా మచ్చను ఒప్పుకుంటా" అని షరతులు పెడితే, అది మీ చేతకానితనానికి పరాకాష్ట. ఒక నిజమైన అన్వేషకుడు (Seeker), వాస్తవం తన చెంప చెళ్ళుమనిపించినప్పుడు, తప్పు తనలో ఉందని తెలిసినప్పుడు, silent గా దాన్ని సరిదిద్దుకుంటాడు. కానీ అహంకారి మాత్రం తన తప్పును సమర్థించుకోవడానికి ప్రపంచంలో ఉన్న చెత్తనంతా సాకుగా చూపిస్తాడు, వేరే వాళ్ళను పాయింట్ అవుట్ చేస్తాడు.

సత్యం ఎప్పుడూ కఠినంగా, సూటిగానే ఉంటుంది. దానికి Sugar coating చేసి చెప్పాల్సిన అవసరం ఎవరికీ లేదు. ఇక్కడున్న నిజాన్ని గ్రహించి మిమ్మల్ని మీరు మార్చుకుంటారో... లేక మీ ఈగోని తృప్తి పరుచుకోవడానికి మళ్ళీ పాత వాదనలనే పట్టుకుని వేలాడతారో... Choice మీదే.

-PRATIKULA VEDAM