బాధ్యతల నుండి ESCAPE ఐపోడమే ఆధ్యాత్మికతా?

ఈ మధ్య Instagram Reels లో, Weekend Retreats లో కనిపించే పాప్-కార్న్ ఆధ్యాత్మికత (Pop-Spirituality) అంతా కూడా ఈ 'Escape' సైకాలజీని క్యాష్ చేసుకునే వ్యాపారమే. సమాజంలో, ముఖ్యంగా ఈ internet యుగంలో, ఒక విచిత్రమైన జబ్బు ప్రబలిపోతోంది. అదేంటంటే, వాస్తవాన్ని ఎదుర్కోలేక, జీవితంలోని బాధల నుండి పారిపోవడానికి 'ఆధ్యాత్మికత' (Spirituality) అనే ముసుగు వేసుకోవడం.

ఎప్పుడైతే జీవితంలో అప్పులు, EMI లు, ఉదయాన్నే లేచి job కి వెళ్లాల్సిన చిరాకు, కుటుంబ బాధ్యతలు మీద పడతాయో, అప్పుడు సడెన్ గా మనిషికి 'భ్రమ', 'మాయ', 'నేను ఆత్మనా లేక దేహాన్నా?' లాంటి వేదాంత పడికట్టు పదాలు గుర్తొస్తాయి. చాలామంది ఒక నిర్ధారణకు వచ్చేస్తుంటారు: "నాకు ఈ గోల అర్థం కావట్లేదు, నా వల్ల కావట్లేదు, నేను ఈ మురికిలోనే ఉంటాను, భ్రమ అనుకుంటూనే బ్రతికేస్తాను, escape అయిపోతాను." ఇది చాలా నిజాయితీగా అనిపించే అతి పెద్ద ఆత్మవంచన (Self-deception).

అసలు ఈ 'confusion' వెనుక ఉన్న అసలు నిజం ఏమిటో చూద్దాం.

1. ఆత్మవంచన అంటే ఏమిటి? అసలు 'Aatma' మోసపోతుందా?

ఒక ప్రాథమిక ప్రశ్న చాలామందిని వేధిస్తుంది: "అసలు ఆత్మ conscious (చైతన్యం) అయితే, అది ఎలా ఆత్మవంచనకు గురి అవుతుంది?" దీనికి సమాధానం చాలా సూటిగా ఉంటుంది. ఆత్మ ఎన్నటికీ వంచనకు గురికాదు. మీరు గురౌతున్న వంచన, మీ ఆత్మ స్థాయిలో కాదు, మీ అహంకార (Ego) స్థాయిలో.

మెదడు (Mind) ఎప్పుడూ ఒక సురక్షితమైన ప్రదేశాన్ని వెతుకుతుంది. రేపు ఉదయాన్నే లేచి job కి వెళ్లాలి, కష్టపడి money సంపాదించాలి, family ని పోషించాలి అనేది కాదనలేని కఠినమైన వాస్తవం. ఈ వాస్తవం భయాన్ని, ఒత్తిడిని ఇస్తుంది. ఆ ఒత్తిడిని భరించలేక మన mind ఆడే ఒక 'game' పేరే ఈ confusion. "నాకు దేవుడు కనిపించట్లేదు, ఎవరి మాటలు అర్థం కావట్లేదు" అని చెప్పడం ద్వారా, మన భయానికి, మన అసమర్థతకు ఒక గొప్ప వేదాంతం రంగు పూస్తున్నాం.

కఠిన సత్యం (The Brutal Truth):

మీరు బ్రతకడానికి భయపడుతున్నారు. దానికి 'క్లారిటీ లేదు' అనే అందమైన పేరు పెడుతున్నారు. ఆత్మకు ఎలాంటి confusion ఉండదు. Confusion అంతా మీ mind దే. ఆ mind ఆడుతున్న game కు మీరే బలి అవుతూ, దానినే 'ఆత్మవంచన' అంటున్నారు.

2. కురుక్షేత్రం: పారిపోవాలనుకున్న మొదటి వ్యక్తి మీరు కాదు

చరిత్రను, ప్రాచీన ఇతిహాసాలను ఒకసారి శాస్త్రీయ కోణంలో విశ్లేషిద్దాం. వేలాది సంవత్సరాల క్రితం, ఒక వ్యక్తి అచ్చం ఇలాగే ఆలోచించాడు. అతనికి కూడా తన ముందున్న జీవితం, బంధువులు, రాజ్యం అంతా ఒక మురికి కూపం (mud) లాగా కనిపించింది. అతనికి కూడా అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన Confusion వచ్చింది. యుద్ధం చేయడం (అంటే తన job చేయడం) కన్నా, అడవుల్లోకి వెళ్లిపోయి సన్యాసిలా బ్రతకడం బెటర్ అనిపించింది. అతనే అర్జునుడు.

చారిత్రక / సాహిత్య ఆధారం: మహాభారతం (భీష్మ పర్వం) లోని భగవద్గీత, ఒకటవ అధ్యాయం (అర్జున విషాద యోగం) మొత్తం ఇదే. "నాకు ఏమీ వద్దు, నేను ఏమీ చేయలేను, నేను escape అయిపోతాను" అని అర్జునుడు అస్త్ర సన్యాసం చేస్తాడు. సరిగ్గా ఇలాంటి confusion తోనే నేటి యువత కూడా కెరీర్ ను నాశనం చేసుకుంటోంది. దీని గురించి నా Youth Confusion మరియు Career Psychology విశ్లేషణలో క్షుణ్ణంగా చదవండి.

అప్పుడు కృష్ణుడు అతన్ని ఓదార్చలేదు. "అయ్యో పాపం, నీకు clarity లేదా, అయితే పారిపో" అని అనలేదు. భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయం, మూడవ శ్లోకంలో కృష్ణుడు అత్యంత కఠినమైన మాట వాడతాడు:

"క్లైబ్యం మా స్మ గమః పార్థ".

అంటే, కష్టాలు వచ్చినప్పుడు ధర్మాన్ని (డ్యూటీని) వదిలేసి పారిపోవాలి అనుకోవడం వేదాంతం కాదు, అది పిరికితనం. కృష్ణుడు అర్జునుడికి చెప్పిన clarity ఒకటే. నువ్వు పారిపోయినంత మాత్రాన వాస్తవం మారిపోదు. నీ confusion నీ అహంకారమే.

3. "Money లేకపోతే కనీసం Headache Tablet కూడా రాదు" - ఇదే అసలైన వేదాంతం

చాలామంది ఆధ్యాత్మికత అంటే హిమాలయాలకు వెళ్లడం, గుళ్ళ చుట్టూ తిరగడం, లేదా పనులు మానేసి కళ్లు మూసుకుని కూర్చోవడం అని నమ్ముతారు. ఇది పూర్తి అజ్ఞానం.

వాస్తవం ఏమిటంటే.. జేబులో money లేకపోతే కనీసం headache కి tablet కూడా రాదు. ఇది సత్యం. ఇది తెలుసుకోవడమే అసలైన ఆధ్యాత్మికత (True Spirituality). ఆధ్యాత్మికత అంటే వాస్తవాన్ని నిరాకరించడం (Denial of reality) కాదు, వాస్తవాన్ని ఉన్నదున్నట్లుగా అంగీకరించడం (Acceptance of reality).

జెన్ (Zen) బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం ఏం చెబుతోంది?

ఒక ప్రసిద్ధ సూక్తి ఉంది (ఇది 8వ శతాబ్దపు జెన్ గురువు 'Layman Pang' కు ఆపాదించబడింది):

"Before enlightenment; chop wood, carry water. After enlightenment; chop wood, carry water." (జ్ఞానోదయానికి ముందూ కట్టెలు కొట్టాలి, నీళ్ళు మోయాలి. జ్ఞానోదయం తరువాత కూడా కట్టెలు కొట్టాలి, నీళ్ళు మోయాలి).

దీని అర్థం ఏమిటి? మీకు clarity వచ్చినా, రాకపోయినా, మీరు గొప్ప వేదాంతి అయినా, కాకపోయినా.. ఉదయం లేచి job కి వెళ్లక తప్పదు, family ని పోషించక తప్పదు, తలనొప్పి వస్తే tablet వేసుకోక తప్పదు. మరి తేడా ఎక్కడ వస్తుంది?

• జ్ఞానం లేనివాడు (The Ignorant): ఏడుస్తూ, భయపడుతూ, "ఇదంతా ఎందుకు చేయాలి? ఇదొక మురికి" అని గొణుగుతూ job కి వెళ్తాడు.
• జ్ఞానం ఉన్నవాడు (The Aware): "ఇది నా బాధ్యత (Karma), ఇది వాస్తవం" అని దాన్ని పరిపూర్ణంగా, ప్రశాంతంగా చేస్తాడు.

4. భ్రమలో బ్రతికేయడం మరియు Escape అవ్వడం: ఒక విఫలమైన వ్యూహం

"నేను బ్రమ అనుకుంటూనే బ్రతికేస్తాను, escape అయిపోతూనే ఉంటాను" అని అనుకోవడం చాలా సులభం. కానీ అది సాధ్యమా? కచ్చితంగా కాదు.

మీరు 'escape' అవుతున్నాను అని అనుకుంటున్నారు, కానీ మీరు escape అవ్వట్లేదు, కేవలం మీ కళ్లు మీరు మూసుకుంటున్నారు. ఒక ఇల్లు తగలబడుతున్నప్పుడు, "ఇదంతా భ్రమ, నేను escape అవుతున్నాను" అని కళ్లు మూసుకుంటే మంటలు ఆగిపోవు, మీరు కాలిపోక తప్పదు.

గ్రీకు తత్వవేత్త సోక్రటీస్ (Socrates) ఒక మాట అంటాడు: "The unexamined life is not worth living" (పరీక్షించబడని జీవితం జీవించడానికి అనర్హం).

మీకు ఎంజాయ్ చేయడానికి 'clarity' అవసరం లేదు. కానీ మీరు పడుతున్న బాధను అర్థం చేసుకోవడానికి, ఆ మురికి (mud) నుండి బయటపడటానికి మీకు clarity కావాలి. మీరు మీ సమస్యలకు ఒక 'Magical Solution' ఆశిస్తున్నారు. ఎవరో మహానుభావుడు వచ్చి, దేవుడు ప్రత్యక్షమై మీ job కష్టాలు తీర్చేయాలని ఆశిస్తున్నారు. సమస్యల నుండి పారిపోయి ఈ 'Victim Card' ఆడుకునే మనస్తత్వం వెనుక ఉన్న సైన్స్ గురించి నా Victim Card Psychology విశ్లేషణలో స్పష్టంగా వివరించాను.

5. సత్యం (The Naked Truth)

దయచేసి ఈ మూడు విషయాలను మీ మెదడులో స్పష్టంగా ముద్రించుకోండి:

1. ఆధ్యాత్మికత అనేది తలనొప్పికి tablet వంటిది కాదు. ఆధ్యాత్మికత అనేది అసలు నీకు తలనొప్పి ఎందుకు వస్తోంది, నీ జీవనశైలిలో ఉన్న లోపం ఏమిటి అని నిలదీసే ఒక X-Ray రిపోర్ట్ లాంటిది. అది రోగాన్ని చూపిస్తుంది, కానీ మందు నువ్వే వేసుకోవాలి.
2. బాధ్యతల నుండి పారిపోవడం వేదాంతం కాదు. Repu job కి వెళ్లాలి, family ని చూసుకోవాలి. ఇది మురికి కాదు, ఇది జీవితం. ఈ వాస్తవాన్ని ఎంత త్వరగా, ఎంత నిస్సంకోచంగా అంగీకరిస్తే, మీలో ఉన్న భయం అంత త్వరగా మాయమవుతుంది.
3. Confusion అనేది మీ శత్రువు కాదు, అదొక మేల్కొలుపు. మీకు ఏమీ తెలియట్లేదు అని ఒప్పుకోవడం (I know that I know nothing) జ్ఞానానికి తొలి మెట్టు. కానీ ఆ confusion ని సాకుగా చూపిస్తూ చేతులు కట్టేసుకోవడం ముమ్మాటికీ ఆత్మ హత్యే.

మీరు ఎంత పారిపోవాలి అనుకున్నా, మీ కడుపు ఆకలి మిమ్మల్ని వెంటాడుతుంది, మీ కుటుంబ అవసరాలు మిమ్మల్ని వెంటాడుతాయి. కాబట్టి, భ్రమలో బ్రతకడం ఆపేయండి. ఆకాశంలో దేవుడి కోసం వెతకడం మానేసి, నేల మీద మీ ముందు ఉన్న కర్తవ్యాన్ని (Action) చూడండి.

చైతన్యం (Consciousness) అనేది కళ్లు మూసుకుని ధ్యానం చేయడంలో లేదు; ఉదయం పూట బద్ధకాన్ని వదిలించుకుని, ఇష్టం లేకపోయినా job కు వెళ్లి, మీ బాధ్యతను 100% నిజాయితీగా నిర్వర్తించడంలో ఉంది. ఆ బాధ్యతను పూర్తి ఎరుకతో (awareness) చేయడమే అసలైన యోగం. అదే అత్యున్నతమైన సత్యం.

-PRATIKULA VEDAM