Time Management స్కామ్: నువ్వు వృధా చేస్తున్నది కాలాన్ని కాదు, నీ బతుకుని!

సమయ నిర్వహణ (Time Management) అనేది శతాబ్దపు అతిపెద్ద స్కామ్: నీ అసలు రోగాన్ని దాచిపెట్టి, ముఖం మీది మొటిమలకు మందు రాస్తున్నావు.

"సమయాన్ని ఎలా సద్వినియోగం చేసుకోవాలి?" ఈ ప్రశ్న వినడానికి చాలా అమాయకంగా, ఎంతో బాధ్యతాయుతంగా అనిపిస్తుంది కదూ? కానీ నిజానికి ఇది మానవ అహంకారానికి, మూర్ఖత్వానికి పరాకాష్ట. ఈ ప్రశ్న అడిగే ప్రతివాడి అహంకారం వెనుక ఉన్న నమ్మకం ఏమిటో తెలుసా? "నాలో అంతా బాగుంది. నా బుద్ధి, నా ఆలోచనలు, నా జీవితం అద్భుతంగా ఉన్నాయి. నేను కేవలం ఈ 'టైమ్' అనే చిన్న విషయంలోనే కాస్త వెనుకబడ్డాను. ఆ టైమ్ ని ఎలా వాడాలో తెలిస్తే నేను దేవుడిని అయిపోతాను."

ఇంతకంటే పెద్ద భ్రమ మరొకటి లేదు.

నిన్ను నువ్వు ఒకసారి నిలదీసుకుని అడుగు. కాలాన్ని వృధా చేసేది ఎవరు? సమయమా? లేక నువ్వా? నువ్వు వృధా చేస్తున్నది కేవలం సమయాన్ని మాత్రమేనా? నీకు అందుబాటులో ఉన్న వనరుల్ని, నీకు ఎదురయ్యే అద్భుతమైన అవకాశాలని, చివరికి నీ జీవితాన్ని కూడా నువ్వు నాశనం చేసుకోవడం లేదా? అసలు సమస్య 'టైమ్' లో  ఉందా? లేక దాన్ని వాడుతున్న 'నీలో ' ఉందా?

దీన్ని ఒక ఉదాహరణతో విశ్లేషిద్దాం. నీ శరీరంలోని రక్తంలో పూర్తిగా విషం నిండిపోయింది. ఆ మలినాల వల్ల నీ గుండె మీద ఒత్తిడి పెరిగింది, కిడ్నీలు పనిచేయడం మానేశాయి, లివర్ వాచిపోయింది, నీ మెదడు మందగించింది. కానీ ఇవేవీ పట్టించుకోకుండా, ఆ రక్తంలోని మలినాల వల్ల నీ ముఖం మీద వచ్చిన రెండు 'మొటిమలను' చూసి డాక్టర్ దగ్గరికి వెళ్లి, "సార్, నా సమస్య ఈ మొటిమలే. వీటికి ఏదైనా క్రీమ్ రాయండి" అని అడిగితే ఎలా ఉంటుంది? డాక్టర్ క్రీమ్ ఇస్తాడు, మొటిమ పోతుంది. కానీ రేపు ఇంకో మొటిమ వస్తుంది. ఎందుకంటే నీ అసలు రోగం మొటిమ కాదు, నీ రక్తంలో ఉన్న విషం. నీ అస్తిత్వంలో ఉన్న కుళ్ళు!

నువ్వు అడుగుతున్న 'సమయ నిర్వహణ' (Time Management) కూడా ఈ మొటిమలకు రాసే క్రీమ్ లాంటిదే. సమస్య సమయం కాదు, నీ 'మనస్సు' (Mind). నీ మనస్సు ఒక చెత్తకుండీలా తయారైతే, నువ్వు టైమ్ ని కాదు, నీ బతుకును కూడా వృధా చేస్తావు.

చరిత్ర మరియు పురాణాల సాక్షిగా: భ్రమల పునాదులు

ఈ "సమయం దాటిపోతోంది" అనే భయం మనకు ఎక్కడినుండి వచ్చింది? గతంలో, అంటే పారిశ్రామిక విప్లవం (Industrial Revolution) రాకముందు, మనిషికి గడియారంతో పనిలేదు. ఉదయం సూర్యుడు రావడం, రాత్రి అవ్వడం... ప్రకృతితో పాటే జీవితం నడిచేది. కానీ ఎప్పుడైతే ఫ్యాక్టరీలు వచ్చాయో, మనిషిని ఒక యంత్రంలో స్క్రూ లాగా మార్చేశారో, అప్పుడే ఈ Time Management అనే పెట్టుబడిదారీ (Capitalist) కాన్సెప్ట్ పుట్టింది. ఫ్యాక్టరీ యజమాని తన లాభాల కోసం మనిషి సమయాన్ని గంటలుగా, నిమిషాలుగా విడగొట్టి, ప్రతి నిమిషానికి ఒక విలువను కట్టాడు. ఆ యజమాని సృష్టించిన భ్రమను మనం ఈరోజు మన వ్యక్తిగత జీవితాలకు ఆపాదించుకుని, గడియారాన్ని చూస్తూ భయంతో బతుకుతున్నాం. నీకు టైం ని మేనేజ్ చేయడమెలాగో అర్ధమైంది, అంటే అర్ధమేంటో తెలుసా? వాళ్ళు నేర్పించిన బానిసత్వాన్ని పర్ఫెక్ట్ గ అమలు చెయ్యడం అర్ధమైంది అని.

ఇదే విషయాన్ని మహాభారతంలోని కురుక్షేత్రం యుద్ధంతో పోల్చి చూడు. కురుక్షేత్రం నడిబొడ్డున అర్జునుడు నిలబడి ఉన్నాడు. శంఖాలు మోగుతున్నాయి. సమయం మించిపోతోంది. అప్పుడు అర్జునుడు కృష్ణుడిని అడిగిన ప్రశ్న ఏమిటి? "కృష్ణా, నా దగ్గర టైమ్ లేదు, నాకు ఒక పర్ఫెక్ట్ టైమ్ టేబుల్ ఇవ్వు, ఐదు నిమిషాల్లో భీష్ముడిని, పది నిమిషాల్లో ద్రోణుడిని ఎలా చంపాలో స్కెచ్ గీసి ఇవ్వు" అని అడిగాడా? లేదు.

అర్జునుడి సమస్య సమయం కాదు, అతని 'విలువలు' (Values). "ఏది ముఖ్యం? బంధుత్వామా? ధర్మమా? అసలు నేను ఎందుకు పోరాడాలి?" అనే ఒక అస్తిత్వ సంక్షోభం (Existential crisis). అప్పుడు కృష్ణుడు అతనికి 'Time Management Hacks' నేర్పించలేదు, భగవద్గీత ద్వారా అతని మైండ్ ని మేనేజ్ చేశాడు. అతని తలకాయలో ఉన్న చెత్తను తొలగించాడు. నీ జీవితం కూడా ఒక కురుక్షేత్రమే. కానీ నువ్వు అడుగుతున్నది కృష్ణుడిని కాదు, యూట్యూబ్ లో పనికిమాలిన మోటివేషనల్ స్పీకర్లని!

టైమ్ ఎక్కడికీ పోదు, అది నీ 'విలువల' (Values) వెనకే నడుస్తుంది

నిజం చెప్పాలంటే, సమయాన్ని ఎవరూ మేనేజ్ చేయలేరు. సమయం ఒక ప్రవాహం. నువ్వు మేనేజ్ చేయాల్సింది నీ మనస్సుని. నీ మనస్సు దేని పట్ల ఆకర్షితమవుతోంది? నీకు రోజుకు ఉన్నది 24 గంటలు. ఈ గంటలన్నీ ఎక్కడికి పోతున్నాయి?

ఒక కఠోరమైన సత్యాన్ని జీర్ణించుకో: నీకు జీవితంలో దేని మీదైతే అత్యంత ఆసక్తి ఉందో, దేన్నైతే నువ్వు 'విలువైనది' (Valuable) అని నమ్ముతున్నావో, నీ సమయం ఖచ్చితంగా అక్కడికే వెళ్తుంది. నువ్వు రోజుకు 11 గంటలు నిద్రపోతున్నావు అంటే, నీ సబ్-కాన్షియస్ మైండ్ లో "నిద్రపోవడమే ప్రపంచంలో అత్యున్నతమైన సుఖం" అని బలంగా నమ్మావు. రోజుకు నాలుగు గంటలు ఎవరెవరి గురించో గాసిప్స్ మాట్లాడుతున్నావు అంటే, నీకు ఆ చెత్త వాగుడే అత్యంత విలువైనది.

చాలామంది అంటుంటారు "నాకు చదువుకోవడానికి లేదా నా ఆరోగ్యం మీద శ్రద్ధ పెట్టడానికి టైమ్ దొరకడం లేదు సార్, చాలా బిజీ" అని. పచ్చి అబద్ధం! నీకు టైమ్ దొరకకపోవడం లేదు, ఆ పని చేయడం నీకు 'ముఖ్యమైనది' (Important) కాదు. నీ సైకాలజీలో అది చాలా అట్టడుగున ఉంది. అదే నీకు ఒక లాటరీ తగిలింది, వెళ్లి డబ్బులు తెచ్చుకోవాలి అని చెబితే... నీకు టైమ్ దొరకదా? ఎక్కడినుండో పుట్టుకొస్తుంది సమయం. ఎందుకంటే డబ్బు నీకు విలువైనది కాబట్టి.

కుటుంబంతో కూర్చుని టీవీ చూడటమే గొప్ప బంధం అని నువ్వు నమ్మితే, రోజుకు మూడు గంటలు టీవీ ముందు కూర్చుంటావు. ఫోన్ లో గంటల తరబడి ముచ్చట్లు పెట్టడమే స్నేహం అనుకుంటే, అదే చేస్తావు. నీ సమయం ఒక సెకను కూడా వృధా కావడం లేదు, అది తూచా తప్పకుండా నువ్వు సెట్ చేసుకున్న 'విలువల' సిస్టమ్ ని ఫాలో అవుతోంది. సమయం రెక్కలు కట్టుకుని ఎగిరిపోవడం లేదు, నువ్వే దాన్ని నీ బుద్ధిహీనతకు బలిస్తున్నావు.

సమాజం నీ బుర్రలో నింపిన 'నకిలీ విలువలు' (Fake Values)

ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్నకు వద్దాం. ఏది నిజంగా విలువైనది? (What is really valuable in life?). ఈ ప్రశ్న నిన్ను నువ్వు ఎప్పుడైనా అడిగావా?

ఎవరో ఒకరు అంటారు, "సార్, డబ్బు చాలా ముఖ్యం" అని. ఇంకొకరు "సంతోషం ముఖ్యం" అంటారు.

సంతోషం అంటే ఏమిటి? ఒక జోక్ వినగానే వచ్చే నవ్వా? ఒక టార్గెట్ రీచ్ అవ్వగానే వచ్చే కిక్కా? పదేళ్ల క్రితం నీకు ఒక బొమ్మ కొనిస్తే అదే ప్రపంచంలో అతిపెద్ద సంతోషం. ఇప్పుడు ఆ బొమ్మకు నీ జీవితంలో ఉన్న విలువేంటి? కాలంతో పాటు మారిపోయే ఒక ఎమోషన్ ని సంతోషం అని ఎలా అంటావు?

"ఏది విలువైనది?" అని కనుక్కోవడానికి ముందు, నీకు సమాజం నేర్పించిన నకిలీ విలువల గురించి నువ్వు గ్రహించాలి. నీకు నీ తల్లిదండ్రులు, నీ స్నేహితులు, ఈ సమాజం ఇప్పటికే ఒక లిస్ట్ ఇచ్చేశారు:

• పది అంతస్తుల భవనం ఉండాలి - అది విలువ.
• ఇంటి ముందు ఒక పెద్ద కారు ఉండాలి - అది విలువ.
• పది మంది నీ ముందు చేతులు కట్టుకుని నిలబడాలి - అది విలువ.
• బ్యాంక్ అకౌంట్ లో ఒకటి పక్కన పది సున్నాలు ఉండాలి - అది విలువ.
• టైమ్ కి పెళ్లి చేసుకోవాలి, ఇద్దరు పిల్లల్ని కనాలి - అది విలువ.
• అందరూ నిన్ను చూసి 'అబ్బా ఎంత మంచివాడో' అని పొగడాలి - అది విలువ.

ఈ చెత్తనంతా నీ బుర్రలోకి ఎక్కించేశారు. దాన్ని నువ్వు ఎప్పుడూ ప్రశ్నించలేదు. గుడ్డిగా నమ్మేశావు. నిన్ను నువ్వు అన్వేషించుకునే (Inquiry) తలుపులన్నింటినీ సమాజం మూసేసింది.

పెళ్లి చేసుకోమంటున్నారు కదా, అసలు పెళ్లి అంటే ఏంటో నీకు తెలుసా? దానికి ఉన్న సైకలాజికల్ అర్థం ఏమిటో తెలుసా? తెలియదు. కానీ పెళ్లి కాకపోతే మాత్రం డిప్రెషన్ లోకి వెళ్లిపోతావు.

నలుగురూ నిన్ను గౌరవించాలి అంటున్నావు కదా. అసలు 'గౌరవం' (Respect) అంటే ఏంటో నీకు తెలుసా? తెలియదు. కానీ ఎవడైనా నిన్ను విమర్శిస్తే మాత్రం తట్టుకోలేవు, ఏడుస్తావు.

ఏమీ తెలియకుండా, దేన్నీ లోతుగా విశ్లేషించకుండా, ఒక గొర్రెల మందలాగా సమాజం చెప్పిన దేనికో ఒకదానికి ఎందుకు ప్రాముఖ్యత ఇస్తున్నావు? సైన్స్ చదువుకున్నావు కదా? సైన్స్ నిన్ను ప్రతిదాన్నీ ప్రశ్నించమంటుందా? లేక గుడ్డిగా దేవుడిని, సమాజాన్ని నమ్మేయమంటుందా? మంగళవారం గుడికి వెళ్తే మంచిది అని ఎవరో చెప్పారు, వెళ్తున్నావు. అసలు గుడి అంటే ఏంటో తెలుసా? అక్కడ నువ్వు ఏం చేస్తున్నావో నీకు తెలుసా?

చివరి అంకంలో ఎదురయ్యే భయంకరమైన సత్యం

నాకు ఒకటే జీవితం ఉంది. ఏది నిజంగా విలువైనదో తెలుసుకోకుండా, సమాజం చూపించిన ఒక కల్పిత రేస్ లో నేను ఎందుకు పరిగెత్తాలి? దేని గురించో నాకే క్లారిటీ లేనప్పుడు, నేను నా జీవితాన్ని ఎలా కమిట్ చేయగలను?

ఒకసారి ఊహించుకో... నీ వయస్సు 80 ఏళ్లు. చావు నీ ముందు నిలబడి ఉంది. అప్పుడు నువ్వు వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటావు. "నా జీవితం మొత్తం ఒక అర్థం పర్థం లేని పరుగుల కోసమే వృధా చేశాను. నేను విలువైనది అనుకున్న డబ్బు, హోదా, సమాజంలో పేరు... ఇవేవీ నిజం కావు. అదంతా ఒక భ్రమ." అని నీకు అర్థమవుతుంది. ఆ క్షణంలో నీకు కలిగే భయానకమైన శూన్యం, ఆ భయం (Horror)... దాన్ని మాటల్లో చెప్పలేము.

ప్రపంచంలో 99.99 శాతం మంది నీకు ఆదర్శంగా కనిపించే 'సూపర్ సక్సెస్ఫుల్' వ్యక్తులందరూ ప్రతిరోజూ ఇదే శూన్యాన్ని, ఇదే భయాన్ని అనుభవిస్తున్నారు. వాళ్ళు పైకి నవ్వుతున్నా, వాళ్ళ మనసుల్లో తాము ఒక నకిలీ జీవితాన్ని బతికేశాం అన్న నిజం వాళ్ళను కుళ్ళబొడుస్తూనే ఉంటుంది.

ఫేక్ గా బతకడం చాలా ముఖ్యమని మీరు నమ్ముతున్నారు. స్ట్రక్చర్డ్ గా, ఒక గీత గీసుకుని బతకడమే గొప్ప అని భ్రమిస్తున్నారు. మనకి కళ్లు లేవా? బుద్ధి లేదా? ఈ వ్యవస్థ ఎంత కపటమైనదో దగ్గరకు వెళ్లి ఎందుకు చూడలేకపోతున్నాం? మనకు భయం. ప్రశ్నిస్తే ఎక్కడ మన అబద్ధపు బతుకులు కూలిపోతాయో అన్న భయం.

ముందు ఆ చెత్తను రిజెక్ట్ చెయ్. సమాజం చెప్పింది, నీకు ముఖ్యం అనిపించే ప్రతి విషయాన్ని నిర్దాక్షిణ్యంగా ప్రశ్నించు. అప్పుడు, ఆ అబద్ధాల పొరలన్నీ తొలగిపోయిన తరువాత, ఏది నిజంగా 'విలువైనదో' అది నిశ్శబ్దంగా బయటపడుతుంది. అదే సత్యం.

కళ్ళు తెరిచి చూడు. వాస్తవాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం నీకు ఉంది. "నాకు ముందే అంతా తెలుసు" అనే అహంకారాన్ని పక్కనపెట్టు. నీ టైమ్ ని కాదు, నీ బుద్ధిని మేనేజ్ చేసుకోవడం మొదలుపెట్టు. అప్పుడు సమయం దానంతట అదే నీ వెనక నడుస్తుంది.

-PRATIKULA VEDAM